Vaandrager’s vonk

 

Ik zie hem nog op me afkomen. Een opgeschoten jongen, onopvallend gekleed, met sluik haar en een langgerekt gezicht. Hij maakte een verlegen indruk, op het stugge af. Maar zijn oogopslag was waakzaam, klaar om de ander te betrappen op kouwe drukte, of een ander blijk van onechtheid. Hij gaf me een stevige hand en stelde zich voor: ‘Cor Vaandrager’.

De grote zaal van Emporium aan de Goudsesingel liep leeg. Op zondagmiddag werd daar jazz gespeeld. Bekende namen verzorgden de hoofdact; voor de pauze kwamen semi-profs en amateurs aan bod. Die middag in het najaar van 1952 was de trekpleister een combo met Karel Reys, een broer van Rita, op altsax en Toon van Vliet op tenor. Zij brachten gestroomlijnde West Coast-jazz van allure.

Cor legde uit dat hij de organisatie een handje hielp met het afscheuren van toegangsbiljetten, in ruil voor een vrijkaartje. Hij koos zijn woorden met zorg. Mijn spel in het voorprogramma, op de tenorsaxofoon die ik van mijn vader had geërfd, noemde hij begaafd. We deelden dezelfde muzikale helden, Charlie Parker voorop. Hij interesseerde zich voor boeken, net als ik. We hadden nog uren door kunnen praten.

Veel gelegenheid voor contact was er niet. Ik woonde in Rotterdam-West, hij op Zuid, de steenwoestijn waar ik niks te zoeken had. We waren zeventien en zaten nog op de middelbare school. Ik was in de weekends vaak bezet door optredens en repetities met de band. Hij besprak voor Het Rotterdams Parool de zaterdagse uitvoeringen van het amateurtoneel en ontwierp kruiswoordpuzzels voor De Uitkijk, een landelijk weekblad. Hij was ook een verwoed verzamelaar, van sigarettenmerken onder andere. Daarnaast schreven we voor onze schoolbladen en struinden we, gedreven door leeshonger, boekwinkels en antiquariaten af. We kwamen tijd tekort.

Maar de vonk van herkenning had zijn uitwerking niet gemist. Tegen de verdrukking in groeide een band van gelijkgestemdheid en onderlinge sympathie. Wij werden vrienden. Deze vriendschap is voor allebei beslissend geweest. Niet dat we op elkaars leven een overheersende invloed hebben gehad. Het lag anders. Onze vriendschap was de lont die het vuurwerk ontstak.

© 2004 Kaplan
© 2004 Kaplan